17 YILLIK ÇİMENTO FABRİKASI MÜCADELESİNDE YENİ DÖNEM: “ŞİMDİ DOĞRU YERİ BULALIM”
Çoban, fabrikanın şehir dışına taşınması yönündeki gelişmelerden memnuniyet duyduğunu belirterek, bundan sonraki en önemli konunun yeni fabrikanın kurulacağı yerin doğru belirlenmesi olduğunu vurguladı.
“17 YILDIR AYNI NOKTADAYIM”
2009 yılından bu yana Çimento Fabrikası’nın şehir içerisinde kalmasının oluşturduğu sorunları gündeme getirdiğini belirten Çoban, yıllar içerisinde raporlar hazırladıklarını, imza kampanyaları düzenlediklerini ve mahalle toplantıları gerçekleştirdiklerini ifade etti.
Çoban, amaçlarının hiçbir zaman üretimi veya istihdamı ortadan kaldırmak olmadığını belirterek, Elazığ’ın üretim gücünün korunması gerektiğini söyledi.
“Elazığ fabrikasını kaybetmesin, üretimini kaybetmesin, çalışanlarımız işlerini kaybetmesin; mümkünse daha modern, daha fazla üreten ve daha fazla insanımıza iş sağlayan yeni bir tesis kurulsun” değerlendirmesinde bulundu.
2012’DE KAPSAMLI RAPOR HAZIRLANDI
Çoban, Hazar Stratejik Araştırmalar Merkezi bünyesinde Ağustos 2012’de “Elazığ Altınova Çimento Fabrikası Durum Analiz Raporu ve Öneriler” başlıklı kapsamlı bir çalışma hazırladıklarını hatırlattı.
Raporda fabrikanın hava, toprak ve su üzerindeki etkileri, insan sağlığı, tarımsal üretim ve hammadde taşımacılığı gibi birçok başlığın ele alındığını belirten Çoban, o dönemde de fabrikanın kapatılmasını değil, şehir yaşamıyla ağır sanayinin birbirinden ayrılmasını savunduklarını dile getirdi.
“ÇİMENTO FABRİKASI DOĞRU ZAMANDA, DOĞRU YERE TAŞINMALI”
2017 yılında Elazığ Sivil İnisiyatif Birliği çatısı altında yeniden kapsamlı bir çalışma yürüttüklerini aktaran Çoban, bürokratlar, siyasiler, muhtarlar, sivil toplum kuruluşları ve vatandaşlarla görüşmeler gerçekleştirildiğini söyledi.
O dönemde kullandıkları “Çimento Fabrikası doğru zamanda, doğru yere taşınmalıdır” sözünün bugün de geçerliliğini koruduğunu belirten Çoban, fabrikanın taşınmasının artık ciddi biçimde gündeme gelmesinden memnuniyet duyduğunu ifade etti.
TADIM TARTIŞMASINA DİKKAT ÇEKTİ
Fabrikanın yeni yeri konusunda son günlerde Tadım bölgesinin gündeme gelmesi üzerine değerlendirmelerde bulunan Çoban, bölgede yaşayan vatandaşların kaygılarının dikkate alınması gerektiğini söyledi.
Çoban, Aksaray’da yaşayan vatandaşların temiz hava ve sağlıklı çevre hakkı neyse Tadım’da yaşayan vatandaşların da aynı haklara sahip olduğunu belirterek, bir bölgede yaşanan sorunun başka bir bölgeye taşınmasının çözüm olmayacağını vurguladı.
“ÖNCE YER DEĞİL, KRİTERLER BELİRLENMELİ”
Yeni fabrikanın yeri konusunda doğrudan bir bölgenin seçilmesi yerine, öncelikle bilimsel kriterlerin belirlenmesi gerektiğini savunan Çoban, Elazığ’ın farklı bölgelerinin aynı ölçütlerle değerlendirilmesini istedi.
Çoban’a göre yeni fabrika alanı belirlenirken;
- Yerleşim alanlarına uzaklık,
- Elazığ’ın gelecekteki gelişme yönü,
- Tarım arazilerinin niteliği,
- Yeraltı ve yerüstü su kaynakları,
- Hâkim rüzgâr yönleri,
- Emisyonların olası dağılımı,
- Çevredeki köy ve yerleşimler,
- Hammadde kaynaklarına yakınlık,
- Ağır vasıta güzergâhları,
- Karayolu ve demiryolu bağlantıları,
- Jeolojik özellikler,
- Yatırım ve işletme maliyetleri
birlikte değerlendirilmelidir.
“TADIM UYGUNSA VERİLER GÖSTERSİN”
Tadım’ın yapılacak bilimsel incelemeler sonucunda en uygun alan olduğunun ortaya çıkması halinde buna karşı çıkılmaması gerektiğini belirten Çoban, kararın önceden verilmiş bir tercihe göre değil, bilimsel veriler üzerinden alınması gerektiğini söyledi.
Çoban, “Tadım bütün bu incelemeler sonunda gerçekten en uygun alan olarak ortaya çıkarsa bunu da veriler üzerinden konuşuruz; fakat inceleme başka bir yeri gösteriyorsa daha önce telaffuz edilmiş bir yer isminde ısrar etmenin Elazığ’a sağlayacağı hiçbir fayda yoktur” ifadelerini kullandı.
VALİLİK ÖNCÜLÜĞÜNDE ÇALIŞMA HEYETİ ÖNERİSİ
Çoban, Elazığ Valiliği öncülüğünde geniş katılımlı bir çalışma heyeti oluşturulmasını önerdi.
Heyette Elazığ Belediyesi, Fırat Üniversitesi, ilgili kamu kurumları, meslek kuruluşları, şehir plancıları, çevre ve ziraat mühendisleri, jeoloji mühendisleri, halk sağlığı uzmanları ve fabrika teknik temsilcilerinin yer almasını isteyen Çoban, alternatif alanların bilimsel kriterlerle karşılaştırılmasını önerdi.
Hazırlanacak çalışmanın kamuoyuyla paylaşılmasının da önemli olduğunu belirten Çoban, böylece vatandaşların yeni fabrikanın neden belirli bir bölgeye yapılmasının tercih edildiğini açık biçimde görebileceğini ifade etti.
“ELAZIĞ YANLIŞI DÜZELTİRKEN YENİ BİR YANLIŞ YAPMAMALI”
Fabrikanın taşınmasının Elazığ için önemli bir fırsat olduğunu belirten Çoban, ancak bu sürecin aceleye getirilmemesi gerektiğini söyledi.
Çoban, fabrika yönetiminin ekonomik gerçeklerinin de dikkate alınması gerektiğini belirterek, hammadde, enerji, ulaşım ve pazar koşullarının yatırım maliyetleri açısından önemli olduğunu ifade etti. Ancak ekonomik avantajların, insanların uzun yıllar yaşayacağı çevrenin korunmasının önüne geçmemesi gerektiğini vurguladı.
“ELLİ YIL SONRA ‘İYİ Kİ DOĞRU YERİ BULMUŞLAR’ DENİLSİN”
Yaklaşık 17 yıldır yürüttüğü mücadelenin bugün önemli bir aşamaya geldiğini belirten Prof. Dr. Bilal Çoban, bundan sonraki süreçte Elazığ’daki tüm kesimlerin ortak akılla hareket etmesi gerektiğini söyledi.
Çoban, mesajını şu anlayışla tamamladı:
“Elazığ’ın bir yanlışını düzeltirken başka bir yanlışın temelini atmayalım. Öyle bir yer seçelim ki Aksaray’da yaşayan insanımız rahat bir nefes alırken Tadım’da veya Elazığ’ın başka bir köşesinde yaşayan insanımız yıllar sonra aynı mücadeleyi yeniden başlatmak zorunda kalmasın.”
Çoban, bugün verilecek kararın gelecek nesiller açısından da önemli olduğunu belirterek, hedefin yıllar sonra “İyi ki o gün acele etmemişler, iyi ki birbirlerini dinlemişler ve iyi ki doğru yeri bulmuşlar” dedirtecek bir karar olması gerektiğini vurguladı.
